Akçakale Sınır Kapısı Nasıl Açıldı?

Dosyayı İndirmek İçin Buraya Tıklayınız.

 

Akçakale sınır kapısı nasıl açıldı dokümanının içersinde;  Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Kapsamında yer alan Akçakale sınır kapısının açılması ile ilgili çalışmalarımız ve yazışmalarımız. Akçakale gümrük müdürlüğünün 1. Sınıfa yükseltilmesi ile ilgili mücadelemiz ve daha sonrasında bölgeye katkılarının diğer iller tarafından fark edilmesi ile sınır kapısını kendi bölgelerine çekmeye çalışan güçlere karşı mücadelemiz anlatılmış ve Akçakale sınır kapısının Türkiye ve bölge ekonomisine getirilerine yer verilmiştir.

 

1.     Önsöz:

Bizler bu topraklar için yıllarımızı verdik. Akçakale Gümrük Kapısı'nın açılması için 1999 yıllarda yatırım programına aldırdık. 2000 yılında kesin yatırım için karar çıkarttık 2000'de 1. sınıf olması için teklifte bulunduk. Ayrıca milletvekilliği dönemimizde soru önergeleri vererek, Akçakale Gümrük Kapısı'nın bir an evvel hizmete geçmesi ve bölge insanının refah düzeyini yükseltmek için girişimde bulunması hususunda çalışmalarımız olmuştur. Ayrıca bizim GAP'ın temelinde emeğimiz var. Bizim o günlerdeki ve şu andaki çabalarımız GAP'ın dışarıya açılması çabaları idi. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yetişen ürünün nasıl ve nereden pazarlayacağınız sorusuna cevap bulmaktı. Bu da ancak Akçakale Gümrük Kapısı'nın aktif hale gelmesi ile mümkündür. Ancak Akçakale Gümrük Kapısı'nın hala tam kapasite çalışmaması düşündürücüdür. 2008’de Akçakale Gümrük Kapısı'ndan geçmek üzere yapılan anlaşmalar gereği 700 bin ton çimento geçişi beklenmektedir. Bu da binlerce kamyoncuya iş imkânı demektir. Bu sadece çimento boyutu, varın gerisini siz düşünün.

2.     Akçakale Sınır Kapısının Açılması:

Türkiye'nin Suriye, İran ve Irak'a sınırlarının yer aldığı şehirlerde sınır ticareti yeterince gelişmemiştir. Özellikle Irak'a Amerika'nın müdahalesinden sonra ortaya çıkan güvenlik problemi işadamlarını etkilerken, Suriye ile de sınır ticaretinin gelişmesi için yeteri kadar faal sınır kapısı yoktur. Şanlıurfa'yı Suriye'ye bağlayacak Akçakale Sınır Kapısı kent için önemli bir çıkış kapısı olacaktır. Kapının inşaatı bitmesine rağmen açılmaması için önce sınır bölgesindeki mayınlar öne sürüldü. Ancak, garnizon komutanlığının desteğiyle mayınlar da temizlendi.

Akçakale Gümrük Kapısı 80 yıldır sadece konuşuldu, 1950 yılında Adnan MENDERES(Demokrat Parti)  10 yıl, Süleyman DEMİREL 10 yıl, Turgut ÖZAL 10 yıl ülkede tek başlarına iktidar olmuşlar yine kapı açılamamıştır. 1999 yılında D.Y.P Milletvekili olarak göreve gelmem üzerine yaklaşık üç buçuk yıllık bir gayret ve takiplerim sonucunda Akçakale, Uluslar arası gümrük kapısına kavuşmuştur. 

Şanlıurfa valiliği, Gaziantep gümrük müdürlüğü, Şanlıurfa ticaret ve sanayi odasının yazmış olduğu Akçakale sınır kapısını zorunluluğu yazıları ile birlikte dönemin Gümrük Müsteşarı Ramazan ULUDAĞ ile resmi yazışmalarımızı aşağıda takdim ediyorum.

 ve Devlet Bakanı Mehmet KEÇEÇİLER ile resmi yazışmalarımızı aşağıda takdim ediyorum.
                     

 

Türkiye Büyük Millet Meclisine vermiş olduğumuz sözlü soru önergeleri ile ilgili resmi belgeleri takdim ediyorum.

            

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı   Akçakale gümrük Tesislerinin 1999 Yılı Yatırım programına alınmasını zaruri görmüştür. Yapılan yazışma ve görüşmeler sonucunda DPT Müsteşarlığı 2000 yılı yatırım programına da teklif edilmiştir.

 

Akçakale sınır kapısının güvenliğinin sağlanması ile ilgili çalışmalarımız devam etmiştir. Bunun üzerine Gümrükler Genel Müdürlüğü

     

 7inci Kolordu Komutanlığı ile çalışmaya başlamış ve Şanlıurfa Akçakale içersinde yapılacak olan Yeni Gümrük Tesisleri içersinde kapı hudut karakolu yapımı ile ilgili karar çıkarılmış olup resmi belgesini takdim ediyorum

 

Demir Yolları Akçakale Ağının Yapımı;

Cumhuriyetimizin en büyük yatırımlarından biri olan GAP projesi, Akçakale sınır kapısının açılması ile bölgede üretilen ürünlerin pazarlanacağı bir kapıya da sahip olmuştur. Gerek bölgeye gelen malların gerek bölgeden giden malların taşıma işinin yapılması için demiryolları önemli bir ayaktır. Bununla ilgili çalışmalarımızda Ulaştırma Bakanı Sayın Dr. Oktay VURAL ile yazışmamız.

 Tarihi belge niteliğindedir. Resmi yazışmalarımızı takdim ediyorum.

Karayolu Hac Güzergahı;

Akçakale sınır kapısı yazışma işlemleri devam ederken Şanlıurfa’nın tarihi ve coğrafi konumunun yeterince kullanılamaması konusunda da çalışmalarımızı devam ettirdik. Şanlıurfa,  karayolu ile yapılan Hac ziyareti güzergâhında bulunmaktadır ve bu güzergâh Irak karayolunun güvenli olmaması nedeni ile kullanılmamaktadır. Karayolu ile Hac imkânının kalkmasından dolayı onbinlerce insanımız milli piyango çekilişi gibi diyanet işlerinin kendilerini kuradan seçmesini beklemektedirler. Karayolu ile Hac programı Akçakale sınır kapısından sağlanarak Suriye üzerinden yapılabilir bu bölge ve ülke ekonomisine getirisi ve insanların Hac vazifelerini yerine getirmeleri açısından büyük bir fırsattır. Dönem Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı H.Hüsamettin ÖZKAN ile görüşme ve yazışmalarımız,

 

Diyanet İşleri Başkanlığına yapmış olduğumuz resmi yazı

Şanlıurfa ve Akçakale sınır kapısının Karayolu Hac güzergâhına alınması ile ilgili çalışmalarımız devam etmektedir. Diyanet işleri ve TÜRSAB’ın Hac işlerindeki payından dolayı, Karayolları Hac güzergâhı halen kapalıdır.

A.K.P Milletvekillerinin Akçakale Sınır Kapısını Suruç’a Nakledilme Çabaları;

        820 kilometrelik sınırı ile Türkiye’nin en uzun kara sınırına sahip Suriye ile Türkiye ilişkileri 1970-2001 yılları arasında çok kötü dönem yaşamıştır. Cumhurbaşkanı Sayın Ahmet Necdet SEZER’in Suriye ziyareti ve Suriye’de işbaşına gelen Devlet Başkanı Sayın Beşşar ESAD aynı şekilde olumlu adımlar atmış ve Akçakale sınır kapısının da faaliyete girmesi ile ilişkiler müspet yönde gelişmiştir. Bugüne kadar 30 üzerinde bakan, sayısız iş adamı Suriye’ye gidip gelmiştir. TBMM’de Suriye-Türkiye dostluk grupları kurulmuş ve faaliyetlerine devam etmektedirler.

Bunların neticesinde 90 Milyon Dolar olan ticaret hacmi 2 Milyar’a ulaşmıştır. A.K.P. Milletvekilleri Akçakale sınır kapısını Suruç ilçesine nakletmek için çalışmalarda bulunmuşlardır. Akçakale sınır kapsının Akçakale de kalması için yetkili ve etkili 3000 kişiye mektup yazılmıştır.[1] Parti İl Başkanı Parti İlçe Başkanı, Belediye Başkanı, İl Genel Meclis Üyeler, kaymakamlar, belediye meclis üyeleri, aşiret reisleri, toplum kanaat önderleri, sivil toplum kuruluşları başkanlarına, oda başkanlarına (ziraat esnaf) hepsine ayrı aynı mahiyetteki kapının taşınmaması ile ilgili yazılar gönderilmiştir. O gün 3000 kişiye yazılan mektubun metnini sizlere takdim ediyorum.

3.     Türkiye ve Bölge Ekonomisine Getirileri

I

Akçakale sınır kapısının Türkiye bölge ekonomisine katkıları:

Türkiye dünyanın 10 büyük ekonomisi arasında yer almak için mücadeleye devam etmektedir. Dünyanın en büyük üretim ve çok büyük ihracat gerekmektedir.

Büyük üretim GAP dediğimiz orta Mezopotamya ovalarında gerçekleştirmektedir. GAP projesinde ürettiğimiz artı değerleri Akçakale sınır kapısı vasıtasıyla dünyaya ihraç edeceğiz.

Bölge için Akçakale Sınır Kapısı’nın ehemmiyeti çok büyüktür. Kapının açılmasıyla Akçakale Şehir Merkezi, Urfa-Akçakale yol boyu arazi fiyatları 5 kat artmıştır. Akçakale’de 5 bin TL ev 20 bin TL çıkmıştır. Yol boyu arazi dönüm fiyatı 4 bin TL’den 20 bin TL’ye yükselmiştir. Her gün ilçeye yasal olarak 1 milyon TL mazot girişi olmaktadır. Giriş yapan mazot Türkiye fiyatlarıyla %50 daha ucuzdur yani her akşam Akçakale Çiftçisine, kamyoncusuna dolaylı olarak 500 bin TL para vermekteyiz.

II

Bölge çiftçisinin en büyük girdisi akaryakıttır. Yılda traktörüne 20 bin TL akaryakıt kullanan çiftçi 10 bin TL ödeyerek akaryakıttan 10 bin TL kazanç sağlamaktadır.

Irak’ın, Lübnan’ın yeniden imarı ve bu ülkenin ayağa kaldırılmasıyla ilgili çalışmalar devam etmektedir. Ortadoğu’da 25 ülkeye en güvenli en karlı çıkış kapısı Akçakale Sınır Kapısıdır.

Suriye’ye yapılan 1 milyar dolarlık çimento ihracatının %90 Akçakale sınır kapısından gerçekleşmektedir. Bu ihracatın artı değerleri, kamyoncuya iş, çalışana iş temin emektedir. Akçakale belediyesi günlük sıcak parayı kapıya hizmet etmekle, elde etmektedir.

Ortadoğu coğrafyasında 400 milyon insan yaşamaktadır. Dünya petrol kaynaklarının %66’sı bu bölgededir. Dünyanın bu en zengin bölgesi her ihtiyacını Türkiye’den temin etmek kendi menfaatidir. Türkiye bu fırsatı ili kullanmakta ve kullanacağı şüphesizdir. Arap âleminin ABD bankalarında 2,5 trilyon dolar parası yatmaktadır. Bu kaynakların harekete geçirilmesi halinde bölgenin kaderi değişecektir.

III

Ticaret, Turizm, İhracat bütün bu başlıkları genişletebiliriz. Hac yolunu karayolundan açabilirsek 100 bin hacıyı 2 ay boyunca Akçakale, Şanlıurfa’da misafir edeceğiz. Hacıları göndereleri, karşılayanları düşünürsek 200 bin kişiyi bulur. Bütün olabilecekleri düşünmek sizi heyecanlandırmıyor mu? Şahsım her zaman Arap-Türk kardeşliğine inandım. Arap-Türk iş birliğine iman ettim. Bu inancım gereği Ortadoğu’nun gelecek 100 yılı GAP’ta şekillenecektir.

Akçakale sınır kapısından günde bir şahıs geçmez iken, bugün 3000 araç geçmektedir. Ekonomik getirisi milyarlarca dolar, milyonlarca işsize iş demektir.

 

3.     Akçakale Sınır Kapısı Nasıl Açıldı:

Akçakale Sınır kapısını açarken yaptığımı mücadeleyi okuyacaksınız. Bu mücadelenin gerisinde çok büyük emek ve şahsi gayretlerim mevcuttur.

Bu yaptığımız işin çok kutsal oluğuna ve memleketim insanlarına gelecekte getirilerine inanarak çok çaba harcadım . Akçakale sınır kapısının açılması bugün meyvelerini vermekte ve önümüzdeki yıllarda yaptığımız çalışmaların ehemmiyeti daha iyi anlaşılacaktır. Dört yıl dolu dizin bıkmadan ve usanmadan sonuca gidecek bütün yolları deneyerek mutlu sonuca ulaşılmıştır.

Akçakale sınır kapası açma sevdamız ve kararlılığımız bir kitap hacminde bir yazıyı gerektirir. Kısa başlıklar halinde devletin resmi belgeleriyle, TBM Meclisindeki çalışmalarla ve yaşayan devlet büyüklerinin açık beyanlarıyla ortaya koydum. Amacım tarihe not düşmek, hakkı sahibine teslim etmektir. Gelecek nesiller bu eserin kolay kurulmadığını öğreneceklerdir. Bu konudaki gayretimizin eseri olan kapı ile ilgili bölge insanının bize yapacağı en büyük iyilik “Allah yapandan razı olsun” demesidir.

Ortaya koyacağımız resmi belgelerden anlaşılacağı üzere, ilgili birimlerin harekete geçmesi için topyekun seferberlik ilan edilmiştir.

Şanlıurfa Valiliği, Ticaret Sanayi Odası, Gümrük Müsteşarlığı, Devlet Bakanlığı, Devlet planlama Teşkilatı, Milli Savunma Bakanlığı TBM Meclis koordineli bir şekilde yazışmalar, konuşmalar, yapılmış, sonuca bu şekilde ulaşılmıştır.

TBM Meclisi kürsüsünde konuyu gündeme taşımakla kalmayıp aynı zamanda Devlet Planlama Teşkilatına, Devlet Bakanlığına kapının programa alınması ve inşaatın başlaması için resmi müracaatlarda bulundum. Bütün bu çalışmaları yaparken ilgili devlet bakanı Sayın Mehmet Keçeçiler’i ikna edip bölgeye götürdüm. Sayın Mehmet Keçecilerle Akçakale’ye beraber gelerek kapıyı inceleme fırsatı bulduk. Bakanı ikna etmiştik ancak bakanın ikna olması sorunu çözmüyordu. Bu kez Devlet Planlama Teşkilatından yatırım programına dahil edilmemiz gerekirdi. Devlet Planlama bu kapının yapılmasına hep karşı çıkmıştır. Yaptığımız görüşmelerde Devlet Planlama müsteşarı Akın İzmirlioğlu aynı görüşünde ısrar edip kapıyı açmaya yanaşmıyordu. Devlet Planlama Müsteşarılığı,  Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli’ye bağlı idi. Sayın Bahçeli ile özel hukukum ile kendisiyle görüşüp ikna ettim. Devlet planlama müsteşarına telefon ederek Akçakale Sınır Kapısının yatırım programına dahil edilmesi talimatını verdi. Böylece yatırım programına aldırdım. Uzun işlem başlamıştı. Fakat önümüzde çok zahmetli bir yol vardı.

Bilahare Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odasına kapının açılmasıyla ilgili resmi başvuru yapılmış, Ticaret Ve Sanayi Odası bize resmi bir yazıyla konu hakkında bilgi vermiştir. Yazının resmi belgesini takdim ediyorum.

Yaptığım çalışmalar sonucu Ş. Urfa Valiliği gümrükler genel müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı arasındaki çalışmalarla ilgili takip yazıların resmi belgeleri Ekte Mevcuttur.

Sınır kapısının yapılmasına karar verdikten sonra Milli Savunma Bakanlığı ve 7. Kolordudan gerekli izinler istenmiş ve aldığımız izinlerin resmi belgeleri Ekte Mevcuttur.

Milli Savunma Bakanlığında bir toplantı yaptık. Toplantıda alınan kararın resmi belgesini takdim ediyorum.

SONUÇ

Başbakanlık gümrük müsteşarlığı Şanlıurfa Valiliğine yazdığı 16.11.2001 yılında Akçakale Sınır Kapısının açılmasıyla ilgili bütün çalışmaları nihayetlendirilmiştir.

Bütün bu resmi yazışmaların dışında Devlet Bakanı Sayın Mehmet Keçecilerle yaptığımız gayri resmi olmayan bir sözleşmemiz vardır.
Buna göre kapının o günkü resmi yapım maliyeti 1 trilyon TL. Bunun 500 milyar lirasını kendim veya Şanlıurfanın Sanayi Ticaret Odası veya Ticaret Borsasının karşılayacağını taahhüt ettim.  Zaman içerisinde kapı inşaatında gecikmeler yaşanmaya başladı. Şahsi 500 Milyar TL çekimi yazarak TBMM genel kurulunda Sayın Mehmet Keçecilere takdim ettim. Ancak Sayın Mehmet Keçeciler benim ciddiyetimi görünce, kararlılığım karşısında gümrük müsteşarını telefonla arayarak taahhütleri olan 500 Milyar TL’yi hemen hesabımıza yatırılması için talimat verdi. Benim şahsi çekimi kabul etmeyerek, bunun yerine Ş. Urfa Ticaret ve Sanayi Odası vasıtasıyla taahhüdün yerine getirilmesini istemiştir.

Bakanla görüşmemizden iki gün sonra TBM Meclisindeki odamda Ş. Urfa Sanayi ve Ticaret Odası başkanı Sayın İsmail Demirkol’un aradığını söyledi. Telefonu sekreter bağladıktan sonra Sayın Demirkol G. Antep gümrük başmüdürlüğünden iki müfettişin geldiğini ve Akçakale Sınır Kapısı için 500 milyar TL istediğini bana anlattı.
                Benden paranın nerede olduğunu sordu. Bende kendisine 100 yılda yarattığımız bu fırsatı kaçırmamız gerektiğini anlattım ve paranın hazır olduğunu söyledim. Tekrar parayı sordu. Sanayi Ticaret odası başkanına Ş. Urfa’da şahsıma ait bütün arazilerimi satıp parayı temin edeceğimi söyledim. Bunu kabul etmezse, İstanbul’daki Ş. Urfalı Sanayici ve iş adamlarından birlikte bu parayı toplayacağımızı teklif ettim. Yalnız hali hazırda yanındaki bakanlık müfettişlerine paramızın hazır olduğunu belirtmesini tembih ve rica ettim. Oda başkanımız gelen müfettişlere paramızın hazır olduğunu be hiçbir maddi sorunumuzun olmadığını beyan etmiştir. İlgili müfettişler raporlarını olumlu olarak yazarak bakanlığa bildirmişlerdir.

Daha sonra Şanlıurfa Ticaret borsası Başkanı Sayın Mehmet Kaya’yı Ankara’ya bu işle ilgili olarak davet ettim. Başkan Kaya Ankara’ya geldi Sanayi Bakanı olarak O zaman İstanbul Milletvekili (Eski Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel Başkanı) Sayın Ali Coşkun ‘a götürdüm. Sayan Bakan’a Akçakale Gümrük kapısını açmak istediğimizi Borsa Başkanlığımıza Akçakale Gümrük Kapısı için nasıl maddi kaynak aktarılacağını bize anlatmasını rica ettik. Sayın Coşkun, Odalar ve Borsalar kanunundaki mevzuatın bu konuyla ilgili hükümlerini izah etti. Borsa Başkanına Yönetim Kurulunun para vermek için karar almasının gerektiğini söyledi.. Borsalarının faaliyetinin esas amacının bu olduğunu anlattı. Borsa’nın bu maddi kaynağı yaratarak gelecek zamanlarda daha büyük ticari faaliyetin olacağını, bu büyümeden Borsanın daha çok istifade edeceğini söyledi.
               Borsa Başkanı Şanlıurfa’ya dönüşünde bu paranın bir kısmını karşıladı. Kalan kısmını da Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası karşıladı.

Ş. Urfa’nın 11 milletvekili, Belediye Başkanı ve ilgili bütün siyasileri, Şahsım hariç tek bir teşebbüsleri var ise belgesini ortaya koysunlar. Yazmak istemiyorum. Siyasiler yapmak değil, engellemek istediler. Ancak engel tanımadık, yaptık. Bölge insanıma hayırlı olsun.


21.Dönem Milletvekili
Mehmet YALÇINKAYA